Học seo cho người mới bắt đầu

      154

Nếu bạn là một người mới tìm hiểu về SEO hoặc đang tự học SEO, bạn muốn nắm được kiến thức tổng quan toàn diện về những tư duy SEO cơ bản thì thực sự bạn đã đến đúng chỗ. Hướng dẫn này sẽ không cung cấp bí quyết nào có thể giúp trang web của bạn được tự động xếp hạng đầu tiên trong Google (rất tiếc!), nhưng tôi hy vọng việc chia sẽ những kinh nghiệm tự học SEO của chính bản thân mình sẽ giúp bạn dễ dàng hiểu và tiếp cận với tối ưu hóa công cụ tìm kiếm.

Bạn đang xem: Học seo cho người mới bắt đầu

Trong bài viết này mình sẽ không đề cập đến quá nhiều vấn đề mang tính chuyên môn mà chỉ mang lại cái nhìn tổng qua nhất cho bạn về bản chất của tối ưu hóa công cụ tìm kiếm và công việc của một SEOer để một người mới bắt đầu từ con số 0 có thể bắt đầu tự học SEO. Mong rằng sau khi đọc xong bài viết này bạn có thể bắt đầu việc tự học SEO.


Mục lục

Tổng quan về Search Engine Optimization (SEO)Những điều cần biết khi học và làm SEOLộ trình sự nghiệp của một SEOer

Tổng quan về Search Engine Optimization (SEO)

Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm – Search Engine Optimization (SEO) là quá trình tối ưu giúp cải thiện thứ hạng của một website trên trang kết quả của công cụ tìm kiếm – SERPs. Trên thới giới có rất nhiều công cụ tìm kiếm như: google, bing, duckduckgo, baidu,….. Tuy nhiên, với số người dùng Google khổng lồ cả trên thế giới lẫn Việt Nam hiện nay, khi nhắc đến SEO, mặc định sẽ hiểu nó chính là SEO Google.

*
Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm Google

Cách hoạt động của công cụ tìm kiếm

Bạn đã bao giờ tự hỏi rằng khi bạn tìm kiếm một thứ gì đó trên google những kết quả trả về được sắp xếp như thế nào chưa? Tất nhiên không có gì là ngẫu nhiên đối với một công cụ thông minh bậc nhất thế giới nhưng Google cả. Các vị trí trên kết quả bạn nhìn thấy đều được sắp xếp theo thuật toán của Google. Như vậy để được xuất hiện ở các vị trí đầu tiên bạn bắt buộc phải SEO.

Để làm được điều đó thì trước tiên bạn phải hiểu được cách Google Tìm kiếm hoạt động. Để có thể tự học SEO bạn bắt buộc phải biết một công cụ tìm kiến nói chung hay Google nói riêng đều có ba chức năng chính:

Thu thập dữ liệu (Crawling): Google sử dụng các chương trình tự động được gọi là trình thu thập dữ liệu (bot Google) để tìm kiếm các trang mới hoặc trang vừa cập nhật trên web.

*
Cách thức hoạt động của công cụ tìm kiếm

Lập chỉ mục (Indexing): Google truy cập vào các trang đã biết bằng cách thu thập dữ liệu và cố gắng phân tích nội dung trên mỗi trang. Google phân tích nội dung, hình ảnh và các tệp video trên mỗi trang để nắm được nội dung của trang đó. Thông tin này được lưu trữ trong chỉ mục của Google, một cơ sở dữ liệu khổng lồ được lưu trữ trên nhiều máy tính.

Phân phát kết quả tìm kiếm (Ranking): Khi người dùng tìm kiếm trên Google, Google sẽ cố gắng xác định những kết quả có chất lượng cao nhất. Kết quả “tốt nhất” phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có vị trí, ngôn ngữ, thiết bị của người dùng (máy tính hoặc điện thoại) và những cụm từ họ từng tìm kiếm. Việc xếp hạng là do thuật toán thực hiện.

Những điều cần biết khi học và làm SEO

SEO là chiến lược đầu tư dài hạn

Thời gian học và làm SEO tính bằng tháng và năm không gấp được. Làm SEO mà gấp cũng như xây một căn nhà mà không có nền móng sớm muộn gì cũng đổ. Khác với những hình thức chạy quảng cáo phổ biến nhất là Google Adwords và Facebook Ads, SEO không có hiệu quả ngay lập tức mà phải mất nhiều thời gian để có thứ hạng tốt. Thông thường một dự án SEO cần tối thiểu 2 tháng để bắt đầu phát huy tác dụng. Nhưng bù lại, SEO phát triển bền vững và lâu dài hơn. Nếu bạn muốn phát triển đường dài và bền vững hơn hãy đầu tư vào SEO. Còn nếu bạn muốn hiệu quả lập tức xoay vòng vốn nhanh hãy chọn Adwords.

*
Biểu đồ tăng trưởng của các phương pháp marketing

Nhìn vào biểu đồ, ta có thể thấy được quá trình tăng trưởng của SEO với các phương pháp online marketing khác. Nếu như ở các loại hình marketing trả phí thì bạn phải trả tiền để có traffic còn nếu không trả tiền thì sẽ không có. Còn ở Search lượng traffic đi lên liên tục và bền vững nhưng cần thời gian để phát triển.

Để hiểu thêm về SEO hay Google Adwords nên chọn hình thức marketing nào?

SEO không hề có một chuẩn mực nhất định

Bởi vì làm SEO phụ thuộc vào các công cụ tìm kiếm (SERPs) dựa trên các thuật toán xếp hạng khác nhau. Thế nên những câu hỏi như

Trong khoảng bao lâu thì bạn có thể thấy rõ kết quả mong muốn?Kỹ thuật này ảnh hưởng ra sao tới thứ hạng? Triển khai xong bao lâu thì lên top?Cần bao nhiêu phương pháp, backlinks, bài viết để có thể đảm bảo Top?

Sẽ rất khó để biết được câu trả lời chính xác. Ở thời điểm hiện tại ngay cả những người có chuyên môn cao trên thế giới trong lĩnh vực SEO cũng không thể trả lời chính xác cho bạn được mà chỉ là ước tính, phỏng đoán sẽ ra sao mà thôi. Hay đơn giản là việc bạn đã tối ưu mọi thứ nhưng vẫn không có được xếp hạng mong muốn.

*
Làm SEO phải kết hợp rất nhiều yếu tố

Lý giải cho việc này là bởi Google ngày hôm nay có tới hơn 300 thuật toán khác nhau (Không phải là 200 như mọi người nghĩ) hoạt động chồng chéo và có mối quan hệ mắt xích lẫn nhau, và số lượng thuật toán sẽ còn tăng nhiều hơn nữa qua thời gian, ảnh hướng của mỗi thuật toán là khác nhau và kể cả những chuyên gia hàng đầu thế giới về SEO cũng không thể khẳng định họ có thể nắm toàn bộ các yếu tố này.

Các blog đi đầu trong lĩnh vực SEO chia Tiêu chí xếp hạng của google làm 04 nhóm chính đó là SEO Onpage, Backlink, User Experience & Trust, Technical SEO. Một người làm SEO cũng chỉ có thể làm tối ưu hóa tốt nhất và nhiều nhất những yếu tố mà họ biết để có được xếp hạng mong muốn mà thôi. Còn việc trả kết quả tìm kiếm như thế nào cho người dùng thì phụ thuộc hoàn toàn vào Google.

Tự học SEO có khó không?

Với kinh nghiệm mình đúc kết lại: SEO khó học với người mới bắt đầu. Và việc khó nhất là định hướng để học SEO. Bởi vì trong hàng ngàn tài liệu bạn có thể tìm trên internet thì mỗi tài liệu lại hướng dẫn một cách thức học khác nhau, giới thiệu những kiến thức cơ bản và thuật ngữ seo mới khiến cho việc học seo web cho người mới trở nên khó khăn hơn, vất vả hơn vì mông lung trong quá nhiều hướng dẫn khác nhau. Như mình đã nói ở trên SEO không có một chuẩn mực nhất định nên bước đầu tiên khi học SEO rất khó. Đặc biệt trong thời đại công nghê thông tin bùng nổ như bây giờ càng làm cho biển kiến thức trở lên mênh mông hơn với một người mới bắt đầu.

*
Nếu bạn may mắn có một người thầy dạy SEO

Nhưng NẾU NHƯ bạn may mắn tìm được nguồn hướng dẫn SEO từ các tư liệu uy tín và có học một cách thông minh có hệ thống. Và CÀNG MAY MẮN hơn nếu bạn có được đúng người chỉ dẫn tận tâm sẵn sàng cầm tay chỉ việc cho bạn, người đã học về SEO và có kinh nghiệm trong việc triển khai thực tế nhiều dự án SEO khác nhau, họ biết được trong SEO đâu là điều quan trọng nên tập trung và ưu tiên trước, đâu là điều nên loại bỏ để phát huy tính hiệu quả của phương pháp SEO. Việc học SEO sẽ trở lên dễ dàng hơn và theo mình còn rất cuốn hút.

Bắt đầu học SEO như thế nào

Nếu bạn đang tự hỏi hoặc đang bối rối chưa biết nên tự học SEO từ đâu. Vậy thì câu trả lời chính là hãy bắt đầu học Tư duy SEO hay nói color hơn một chút là Mindset của SEO.

“Tư Duy” là cách bạn suy nghĩ để đưa ra quyết định cho một vấn đề. Khi bạn gặp phải bất cứ một vấn đề gì, CÁCH BẠN GIẢI QUYẾT vấn đề đó không thể hiện tư duy của bạn. Mà CÁCH BẠN SUY NGHĨ để đưa ra phương án giải quyết mới thể hiện lối tư duy của bạn. Trong Online Marketing nói chung và lĩnh vực SEO nói riêng thì tư duy rất quan trọng. Nó là kim chỉ nam để bạn biết mình đang làm gì và phải làm gì. Ở phạm trù rộng hơn nó chính là con đường bạn chọn để đi trong tương lai.

*
Google đánh giá một website

Chính vì những lý do đó việc học tư duy SEO là đặc biệt quan trọng càng quan trọng hơn nếu bạn tự học SEO. Với bản thân mình, mình chịu ảnh hưởng rất nhiều bởi tư duy SEO của đó là

“Google đánh giá 1 Website uy tín mô phỏng mô hình Khách hàng đánh giá một doanh nghiệp uy tín”.

Cho tới tận bây giờ, việc áp dụng tư duy này luôn giải đáp các thắc mắc trong quá trình học và làm SEO. Khi liên hệ trực tiếp với các bước làm trong SEO bạn sẽ thấy mindset này rất phù hợp.

Để hiểu rõ hơn về Tư duy SEO – Mấu chốt của học và làm SEO

Lộ trình sự nghiệp của một SEOer

Ngày nay, SEO website đã trở thành một phương pháp online marketing thiết yếu và là lĩnh vực mới phát triển mạnh mẽ. Đối với SEO ai cũng có thể bắt đầu tìm hiểu và tự học SEO. Những tài liệu về SEO có rất nhiều trên mạng nhưng chúng rất rộng và khó hệ thống cho người mới bắt đầu. Nếu có tiền, bạn nên học ở trung tâm. Nếu muốn tiết kiệm, bạn nên chuẩn bị cả tâm lý lẫn kỹ năng để tự học. Để làm được như thế bạn cần luôn trau dồi kiến thức và thực hành rất nhiều.

*
Ai cũng có thể học và làm SEO

Ngành nghề có thể lựa chọn

Đối với 1 SEOer thì có 3 con đường chính bạn có thể lựa chọn đó là làm nhân viên SEO hoặc làm agency dịch vụ SEO hoặc đào tạo SEO. để làm được những ngành nghề đó thì bạn phải đạt có một lộ trình nhất định phù hợp với yêu cầu về chuyên môn. Nhưng dù bạn chọn con đường nào đi chăng nữa thì mình muốn bạn hãy nhớ 1 điều SEO cũng chỉ là một ngành nghề bình thường như bao ngành nghề khác. Đừng chọn SEO vì nghĩ nó là đẳng cấp hay là xu thế. Hãy chọn SEO nếu bạn cảm thấy mình thật sự thích và phù hợp với nó bởi SEO cũng chỉ là một nghề để bạn kiếm sống và phát triển bản thân.

*
Hòa Huỳnh founder Viện IT – thường xuyên giao lưu và chia sẻ kiến thức SEO

Lộ trình sự nghiệp làm SEO

Đây là lộ trình sự nghiệp mình tổng hợp được qua các công ty trong lĩnh vực SEO ở Việt Nam trong đó bao gồm tổng quan về chuyên môn và các kỹ năng cần có.

Chức danhKinh nghiệm

Trình độ chuyên môn

SEO executive

3-10 tháng

1. Có khả năng phân tích thị trường, nguồn lực, tình hình 1 dự án và lên chiến lược SEO phù hợp và có khả năng chinh phục mục tiêu dự án từ cấp độ dễ đến khó.

2. Đưa ra được các giải pháp dự phòng rủi ro cho một dự án.

3.Có khả năng theo dõi tiến trình chiến lược và đưa ra các giải pháp điều chỉnh chiến lược/thực thi để có thể đạt được mục tiêu của dự án.

Chuyên viên SEO (senior)

10 tháng – 2 năm

1. Có khả năng OKRs/KPI/Mục tiêu, Thiết lập kế hoạch SEO từ đầu tới cuối dự án để có thể đạt được kết quả của chiến dịch đề ra về mặt Top và Traffic (ở độ khó trung bình, KD

2. Nâng cấp, cải tiến các kiến thức seo đã học nhằm nâng cao hiệu quả và giảm thời gian thực thi, ngân sách dự án xuống3. Nắm vững về cách quản lý dự án để có khả năng phân bổ công việc và nguồn lực giúp đạt dự án đề ra với cam kết

4. Các kĩ thuật nâng cao entity.

Xem thêm: Caấu Trúc (Toán Học) - Cấu Trúc Ngữ Pháp Quan Trọng Hsk5

5. Khả năng lập kế hoạch backlinks tổng thể cho website.

SEO manager2 – 5 năm1. Có khả năng nghiên cứu, học hỏi, sáng tạo và đưa ra các kỹ thuật/ phương pháp mới giúp nâng cao chất lượng sản phẩm/ dự án của công ty

2. Có khả năng thiết lập Mục tiêu -kế hoạch -quản lý thực thi dự án có mức động khó trung bình từ 35 – 40 hoặc nhiều hơn.

3. Nắm vứng các kiến thức khác về funnel trong marketing, lập chiến lực content.

4. Phối hợp linh hoạt đa kênh marketing.

SEO director> 5 năm1. Có khả năng phân tích thị trường, nguồn lực, tình hình 1 dự án và lên chiến lược SEO phù hợp và có khả năng chinh phục mục tiêu dự án từ cấp độ dễ đến khó.

2. Đưa ra được các giải pháp dự phòng rủi ro cho một dự án.

Trường pháp SEO

Thông qua các phương pháp SEO, thị trường hiện nay được chia ra làm 3 trường phái SEO chính:

SEO mũ trắng (Whitehat)

Whitehat là phương pháp SEO chính thống, tuân thủ các nguyên tắc và điều lệ của Google, không cố tình lợi dụng thuật toán để spam một cách quá đà nhằm mục đích lên Top.

Cách làm bản chất của SEO mũ trắng là không dùng thủ thuật và không dùng phần mền, và hiệu quả mang lại thì lên Top rất bền và không phải run sợ trước mỗi lần google update nhưng thời gian lên Top của SEO mũ trắng lại khá lâu và mất nhiều thời gian và công sức.

*
Hai trường phái đối lập nhau trong SEOSEO mũ đen (Blackhat)

Đây là hình thức hoạt động và làm việc trái ngược lại hoàn toàn với trường phái SEO Mũ Trắng. Nó dùng rất nhiều thủ thuật để đẩy nhanh quá trình nên Top và đi ngược lại với những quy định của công cụ tìm kiếm, họ sẽ tìm và nghiên cứu những lỗ hổng của các thuật toán để khai thác chúng. SEO mũ đen lên top rất nhanh, tuy nhiên tỷ lệ bị phạt bởi thuật toán Google là rất cao.

SEO mũ xám (Grayhat)

Là trường phái trung hòa giữa mũ đen và mũ trắng. Nó vẫn có xử dụng nội dung, đồng thời còn áp dụng nhiều thủ thuật để thăng hạng từ khóa, ngoài ra nó còn xử dụng thêm một số thủ thuật của mũ đen để SEO. Đây là một hình thức SEO mà được đa số SEOer hiện nay thực hiện. Tuy nhiên khả năng phạt thấp hơn SEO mũ đen thôi, chứ rủi ro tiềm ẩn vẫn vô cùng cao, vậy nên hãy hết sức cẩn trọng nếu bạn muốn tham gia vào trò chơi mạo hiểm này!

Vậy thì nên chọn trường phái nào để SEO thành công? Với quan điểm cá nhân thì chả cần phải chọn màu mũ nào mà quan trọng là chọn lọc những thứ hiệu quả nhất, bền vững nhất theo thời gian mà làm đó mới là chìa khóa để SEO thành công. Nhưng hãy tin mình đừng cố để qua mặt Google vì bây giờ nó đã rất thông minh rồi, những án phạt của nó cũng không hề nhẹ đâu!

*
SEO hiệu quả nhất, bền vững nhất theo thời gian

Đọc đến đây mình mong rằng bạn đã hiểu cơ bản về SEO và hình dung ra công việc của một SEOer. Nhưng để biết mình có phù hợp với công việc này hay không thì không còn một cách nào khác ngoài “thử việc”. Hãy thử để biết những công việc này như thế nào, những khó khăn bạn sẽ gặp phải và quan trọng nhất là để biết bạn có yêu thích công việc này không. Việc bạn có thể thử đó chính là tự học SEO. Ai cũng có thể học và làm SEO nhưng nếu bạn có kiến thức về marketing, viết lách và am hiểu về web thì sẽ dễ dàng hơn.

Và sau đây mình sẽ chia sẻ kinh nghiệm của bản thân khi bắt đầu tự học SEO.

3 việc để có thể tự học SEO

Đây là 3 việc mình đã và đang làm để tự học SEO:

Đọc tài liệu hướng dẫn tối ưu hóa công cụ tìm kiếm của Google, làm một websitethực hành SEO chính website đó.

Những tài liệu bạn cần tìm hiểu bao gồm: Cẩm nang tối ưu hóa công cụ tìm kiếm của Google, Các thuật toán xếp hạng của google, Hướng dẫn nâng cao về Search Console.

*
The Moz Blog – Blog đi đầu trong lĩnh vực SEO

Ngoài ra bạn nên theo dõi các blog nổi tiếng về SEO bao gồm Webmaster Central Blog do chính các kỹ sư của google viết, Blog của Ahref, Blog của Moz, Blog của Webris. Ở việt nam bạn có thể follow anh vincent đỗ bên GTVSEO, anh Hòa Huỳnh bên Vienit….

Tất cả các kiến thức ở trên đều được chia sẻ công khai và miễn phí. Nó chính là kiến thức để bạn học và làm SEO.

Nhưng mọi tài liệu bạn đọc tất cả chỉ là lý thuyết nếu nhưng không được áp dụng. Đặc biệt với một lĩnh vực rộng như SEO thì thực hành lại trở nên rất rất cần thiết. Mình xin nhắc lại mọi lý thuyết sẽ mãi ở trên sách vở nếu nó không được áp dụng vào thực tế. Hãy biến những kiến thức đấy thành kỹ năng của bản thân bằng việc thực hành đơn giản nhất bạn có thể làm chính là SEO chính website của bản thân.

*
Thực hành SEO chính website của bản thân

Hãy làm một website về bất kỳ điều gì bạn muốn. Hãy thực hành mọi thứ bạn học trên nó. Hãy nhớ, THỰC HÀNH, và chỉ có THỰC HÀNH sau khi học mới có thể giúp bạn thành công cho dự án SEO của mình.

Các công cụ để học và làm SEO

Vì SEO là một lĩnh vực rất rộng nên các công cụ hỗ trợ SEO vô cùng cần thiết. Trừ những công cụ của Google là google search console, keyword planner, analytics là miễn phí thì hầu như tất cả các công cụ hỗ trợ SEO khác đều tính phí – bạn sẽ phải trả tiền để được sử dụng nhưng tin mình đi đây là một khoản đầu tư cực kỳ lãi đó. Tuy nhiên bạn hãy nhớ kỹ rằng công cụ cũng chỉ để phục vụ con người. Hãy học cách vận dụng chúng một cách thông minh để tối ưu hiệu quả nhất cho website của bạn

Các công cụ mình đang sử dụng để hỗ trợ SEO:

3 công cụ miễn phí của google là 3 công cụ thiết yếu mà mỗi SEO-er đều phải biết.

Google search console: công cụ toàn diện nhất để bạn theo dõi hoạt động của website. search console cung cấp khả năng thống kê, theo dõi hoạt động cả onpage và offpage trên website, ngoài ra nó còn cung cấp các thông số của website và nhận thông báo từ google.

*
Những công cụ miễn phí của Google hỗ trợ SEO

Google Analytics: Công cụ này cho phép người quản trị tạo ra các thống kê chi tiết, các báo cáo về hoạt động của website. Google Analytics còn thu thập dữ liệu về hiện diện kỹ thuật số Website của bạn.

Keyword Planner: là một trong các công cụ nghiên cứu từ khóa đắc lực không thể bỏ qua. Nó giúp bạn nghiên cứu từ khóa bao gồm cả từ khóa mở rộng và những từ đồng nghĩa. Ngoài ra công cụ còn cho bạn viết các thông số: Giá thầu quảng cáo, lượng tìm kiếm chính xác. Công cụ này nằm trong phần quảng cáo google ads của google. Hầu như 95% các nhà quảng cáo hiện nay đều sử dụng qua công cụ này bởi sự uy tín cùng độ hiệu quả.

Ahrefs là một trong những công cụ phân tích tuyệt vời trong SEO. Nó là một Big Data (một kho chứa dữ liệu lớn) giống như Google dùng để phân tích website đối thủ, nghiên cứu từ khóa, marketing, tìm kiếm cơ hội tăng traffic website, xây dựng liên kết (Backlinks). Nếu mình chỉ được dùng 1 công cụ để hỗ trợ SEO thì mình sẽ lựa chọn đó chắc chắn sẽ là ahrefs.

*
Công cụ hỗ trợ toàn diện nhất cho SEO

Surferseo: công cụ tuyệt vời cho việc tối ưu nội dung SEO. Nó sẽ cho bạn biết mọi thứ về content bạn đang viết và đưa ra những lời khuyên cụ thể.

SEOQuake: Công cụ này có thể kiểm tra trang web, đánh giá các liên kết cả bên trong và bên ngoài trang, Không chỉ vậy, SEOQuake còn có thể đưa ra so sánh giữa website của bạn và những website đối thủ cùng lĩnh vực.